Voeding aquariumvissen

Betreft het voer voor de vissen in jouw aquarium kan Aquarium.nl geen algemeen advies geven. Je moet het eten afstemmen op de vissen in jouw aquarium.
Probeer er rekening mee te houden wat ze in de natuur eten én zorg voor afwisselend voedsel. (uitzondering op deze regel zijn de Tropheus soorten.)

Voer niet te veel. Het is beter om drie keer een beetje extra te voeren, dan één keer te veel.

Soorten voeding aquariumvissen

Droogvoer
Granulaatkorrels, groenvoer (spirulina), speciaal voer voor o.a. Algeneters, vlokkenvoer.

Diepvriesvoer
Cyclops, Artemia, Watervlooien, Diversen muggenlarven.
Het meeste diepvriesvoer is overigens ook levend te verkrijgen.

Groente
Voor zeewater is er nog een soort voer namelijk groente  zoals : banaan, ijsbergsla, broccoli,
spruiten en diverse andere groenkleurige groentes.
Let op dat je dit wel goed schoonmaakt en blancheert (uitgezonderd de banaan).

Onderhoudsplan

Omdat het onderhouden van het aquarium ontzettend belangrijk is als je een mooi aquarium met vissen en waterplanten wilt /hebt, willen we er hier graag even aandacht aan schenken en je enkele praktische tips voor het aquariumonderhoud geven.  Deze onderhoudsklussen zijn verdeeld in wekelijks, maandelijks, kwartaals en jaarlijks aquariumonderhoud.

Wekelijks aquariumonderhoud
Heel belangrijk is een consequent wekelijks aquariumonderhoud. Onder het wekelijkse aquariumonderhoud verstaan we van alles: van het dagelijks voeren van de vissen tot het controleren van de aquariumverlichting. De belangrijkste weektaken die bij het aquariumonderhoud horen, zijn:

  • Voeren. Voer de vissen iedere dag op één dag in de week na. Voer niet altijd op een vast moment en zorg dat je verschillende soorten droogvoer gebruikt. Je kunt voor de afwisseling ook diepvriesvoer of levend voer gebruiken.
  • Vissen tellen. Iedere dag hoor je je vissen te tellen. Als zich namelijk een dode of zieke vis in het aquarium bevindt, dient deze direct verwijderd te worden om besmetting te voorkomen. Vergeet niet om je waterwaarden te testen. Misschien mankeert daar wel iets aan.
  • Vissen controleren. Je dient niet alleen de vissen te tellen maat je behoort ze ook dagelijks te bestuderen. Hoe zien ze eruit? Tonen ze afwijkend gedrag? Afwijkingen kunnen op visziektes wijzen dus controleer je vissen goed!
  • Waterfilter controleren. Kijk of het waterfilter nog naar behoren werkt. Indien dit niet het geval is, controleer je of het filter verstopt is. Het kan ook zijn dat het waterfilter kapot is. Je dient het waterfilter dan direct te vervangen. Controleer in dat laatste geval ook altijd de waterwaarden even.
  • Aquariumverlichting controleren. Kijk of je tl-verlichting of ledverlichting in het aquarium het nog doet. Een goed functionerende aquariumverlichting is erg belangrijk voor de waterplanten.
  • Watertemperatuur controleren. Als na controle van de watertemperatuur een afwijking te zien is, kan het zijn dat er een verwarmings- of koelelement kapot is. Je dient dit element dan direct te vervangen.

Maandelijks aquariumonderhoud

  • Het maandelijkse aquariumonderhoud bestaat uit het vervangen of omspoelen van het filtermateriaal. Je mag nooit al het filtermateriaal tegelijkertijd vervangen. Zou je dat wel doen, dan zou je de bacteriecultuur in je aquarium teniet doen. Als je het filtermateriaal omspoelt, doe dit dan in aquariumwater want ook met het omspoelen in kraanwater help je de bacteriecultuur in je aquarium om zeep.

Aquariumonderhoud per kwartaal

  • Ieder kwartaal dien je voeding te regelen voor de planten in het aquarium. Gebruik bij voorkeur kleibolletjes als plantenvoedingen. Ieder kwartaal voeg je nieuwe kleibolletjes toe aan de aquariumbodem.

Jaarlijks aquariumonderhoud

  • Het jaarlijkse aquariumonderhoud impliceert het vervangen van de aquariumverlichting indien deze uit tl-lampen bestaat. Als je de tl-lampen niet op tijd vervangt, ontstaan er algen op en dat is slecht voor de waterkwaliteit. Wanneer je ledverlichting gebruikt, kun je het vervangen van de aquariumverlichting nog jaren uitstellen. De kracht van ledlampen vermindert namelijk niet zo snel als die van tl-lampen.
  • Iets anders dat je in de gaten moet houden zijn de slangen. Deze moeten jaarlijks worden schoongemaakt, en eventueel worden ontvangen.

Achterwand aquarium

Een belangrijk (met name) decoratief element van het aquarium is de achterwand. Met een mooie achterwand zorg je er niet alleen voor dat je niet door het aquarium op een muur kijkt, maar ook kun je vooral ook de sfeer nabootsen van de natuurlijke omgeving van je vissen. Hoe kun je dit het best aanpakken? Er zijn drie mogelijkheden.

  1. Een kunststof achterwand
    De kant en klare achterwanden worden steeds populairder. Deze kun je bij je aquariumwinkel vinden in de meeste standaardmaten. Met name het realistisch effect van de wanden, die je in de binnenkant van het aquarium plaatst geeft voor veel aquarium liefhebbers de doorslag bij de keuze tussen een aquariumposter en de achterwand.
    Het materiaal waarvan de achterwand varieert van (piep)schuim tot polyester. In opkomst zijn de achterwanden die bestaan uit verschillende delen. Deze passen naast elkaar en geven je de mogelijkheid om een eigen achterwand naar eigen wens te ontwerpen. 

    De liefhebber met een hoger budget kan eventueel ook een achterwand geheel naar eigen smaak, vorm en grootte laten maken.

    Het monteren van de plaat kan je het best direct doen bij het opstarten van je aquarium, dit omdat de achterwand gekit moet worden aan je glaswand. Daarnaast heeft het even tijd nodig om te hechten.

  2. Aquariumposter
    Aan de achterkant van het aquarium, plak je op de buitenkant van het glas een aquariumposter. Een simpele en goedkope oplossing, met een resultaat dat qua prijs / kwaliteit verhouding prima voldoet.
    Het monteren van de poster vindt plaats door lijm te gebruiken. Breng de lijm gelijkmatig aan op het glas en breng de poster aan. Snijd na het monteren eventueel uitstekende stukken poster weg langs de randen voor een strak resultaat.

  3. Zelf een achterwand maken
    Ook kun je zelf aan de slag gaan en eigen aquarium maken. Een instructie hiervoor volgt later.

Aquariumdecoratie

Decoratie maakt voor de meeste liefhebbers een belangrijk deel uit van de aquariuminrichting. Hout, stenen en waterplanten spelen een belangrijke rol bij het ontstaan van een indrukwekkende aquariuminrichting. Dat is niet alleen omdat ze mooi zijn, ook omdat veel vissen ze als schuilplaatsen gebruiken. Het is echter wel belangrijk dat je niet zomaar wat hout of stenen in je aquarium gooit: hout uit het bos rot langzaam weg en veel stenen bevatten veel te veel kalk. Stenen met veel kalk beïnvloeden de waterwaarden doordat ze in water oplossen of te veel ijzer en kalk afgeven. Ga daarom naar een aquariumwinkel en haal daar de beste aquariumdecoratie. Dan weet je zeker dat je goed zit!

Kijk eens naar de volgende populaire aquariumdecoraties.

Natuurlijke aquariumdecoratie

Kunst aquariumdecoratie

  • Beelden
  • Nepstenen
  • Kunstplanten
  • Imitatiehout

Ieder heeft zijn eigen smaak, dus kies de decoratie die jou naar de zin is. Het enige belangrijke is dat je er goed op let dat het materiaal niet giftig of slecht (bijvoorbeeld verf, lak, kalk, nitriet)  is voor je vissen, of lagere dieren of planten.

Type aquariumverlichting

De verlichting die je nodig hebt voor in je aquarium is lastig vanaf hier lastig aan te geven. Dit hangt af van de inrichting, maar ook van wat voor soort aquarium je hebt.

TL t8 Dit zijn de TL-buizen van ± 2,5 cm doorsnee . Geschikt als hoofdverlichting voor zowel zoet als zeewater. De verlichting is in verschillende kleuren en sterktes te verkrijgen.

TL t5 Dit zijn de TL-buizen van ± 1,5 cm doorsnee. Geschikt als hoofdverlichting  voor zowel zoet als zeewater en zijn net als de T8′s in verschillende kleuren en sterktes te verkrijgen. De t5 is de opvolger van de t8 en geeft meer licht per TL buis.

HQI is het momenteel het meest gebruikt voor zeewater dit i.v.m. koralen en de licht intensiviteit. Tegenwoordig zie je bij de “plantenbakken” HQI verlichting steeds meer gebruikt worden.

Ledverlichting is tegenwoordig een belangrijk onderdeel aan het worden voor zowel hoofdverlichting als nachtverlichting. Zowel op zoetwater als zoutwater zijn er al diverse mogelijkheden met ledverlichting. De kwaliteit van de ledverlichting is de laatste jaren enorm toegenomen en zal de komende jaren nog verder ontwikkelen. Er zijn al diverse soorten ledverlichting compleet te koop in de betere aquariumwinkels, zoals de led tl lamp maar ook complete armaturen  te vergelijken met t5 en zelf hqi.
Het voordeel is minder stroomverbruik en een hoge licht opbrengst ook de licht kleuren zijn enorm verbeterd.

Spaarlampen worden steeds minder gebruikt, ze zijn wel geschikt voor kleinere aquariums (tot 75 liter) of als (extra) verlichting, De reden hiervan is dat er geen of weinig kleur soorten van zijn.

Halogeen lampen zijn momenteel geschikt als bij verlichting of als opstartverlichting.

12 volts verlichting is alleen te gebruiken als nachtverlichting voor aquariums. De verlichting geeft te weinig licht en energie om te gebruiken als dagverlichting. Nachtverlichting is voor de vissen belangrijk om s´nachts  schrikreacties  van de vissen te voorkomen. Dit kan dus een 12 volts lampje zwak te laten branden, maar eventueel ook met een zwak ledlampje.

Type aquariumfilters

Waarom heb je een filter nodig in je aquarium? Om de waterkwaliteit  te waarborgen is het nodig om een filter te plaatsen in het aquarium. Het aquariumwater loopt door de filter, dat ervoor zorgt dat bacteriën en vervuiling van het water gescheiden worden. Zo blijft het water schoon.
De inhoud van filter moet regelmatig schoongemaakt worden en vervangen worden.

Er bestaan 5 verschillende filters:

  1. Potfilter –> een uitwendige “pot” met een pomp erop, in en uit pompen via slangen
  2. Binnenfilter –>  een filter eenheid voor in het aquarium
  3. Intern filter –> een vast internfilter systeem
  4. Bioloog –> een extern filter systeem dat werkt met een overloop systeem
  5. Sump  –> een bioloog voor zeewater

Potfilter
Potfilters bestaan in verschillende afmetingen en maten voor een verschillende aantal liters inhoud. Vanaf 100 liter tot over de 1000 liter.
Heel geschikt als je wat minder de ruimte hebt.
Bij zeewater wordt een kleine potfilter vaak gebruikt als kalkreactor.
(toevoegen van kalk t.b.v. o.a de steenkoralen)

Binnenfilter
Een binnenfilter wordt meestal gebruikt bij de wat kleinere aquariums en in quarantaine aquarium vanaf 20 liter tot circa 150 liter. Deze zijn er in talloze afmetingen en merken en filteren vaak alleen met filterschuim. Tegenwoordig zijn er ook binnenfilters met een oppervlakte water afzuiging handig om de kamlaag te voorkomen. (oftewel de dode bacteriën en vuil laag)

Intern filter
Het intern filtersysteem wordt vaak gezien als een bioloog in het aquarium meestal aan de achterzijde van het aquarium.
Voordeel hiervan is dat je opvoerpomp geen druk verlies heeft. Nadeel is dat je aquarium kleiner wordt  door het interne filter, ook zijn de werkzaamheden aan het filter zelf niet altijd even
makkelijk. Maar het bied wel een uitkomst voor iemand die geen biofilter kan plaatsen (of potfilter) maar wel over een bioloog wil filteren.

Bioloog
Een bioloog is een van de grote soorten filters en kan je zo groot maken als je zelf wilt. De enige beperking is de ruimte die je wilt gebruiken.
Maar houd wel een redelijke maat aan i.v.m. de overloop en de opvang van water in de bioloog.
Tevens kan je in de bioloog je thermostaat kwijt (mooi uit het zicht) en kan je makkelijk bij het filtermateriaal en pomp.

Sump
Sump het verschil tussen een sump en bioloog is dat de bioloog voor zoetwater is en een sump voor zeewater.
Bij een sump kan (meestal wel) je je eiwitafschuimer erin plaatsen, in beiden kan je b.v. je thermostaat in “verstoppen”.

Aquariumpomp (types)

Bij zowel zoetwater als zeewateraquariums zijn aquariumpompen van toepassing. Er zijn twee verschillende aquariumpompen, de opvoerpomp en de stromingspompen. De opvoerpomp wordt gebruikt voor het opvoeren van water en om het oppervlaktewater in beweging te houden en een stromingspomp voor het verplaatsen van water in het aquarium zelf.

De opvoerpomp
Dit soort pompen wordt eigenlijk alleen gebruikt bij een bioloog of een sump. (Verschil tussen bioloog en sump is dat de sump bij zeewater gebruikt wordt en een bioloog bij zoetwater en is eigenlijk hetzelfde).  Welke stromingspomp je moet gebruiken ligt aan de eisen die je stelt. Enkele voorbeeld van eisen zijn:

  • Opvoervermogen  –>  Opvoer vermogen is het aantal liters water dat de pomp nog oppompt bij een bepaalde hoogte.
  • Stroomverbruik –> Stroomverbruik is niet meer dan het aantal watt die de pomp per uur verbruik.
  • Geluid
  • Gebruiksgemak
  • Prijs

Combinatie potfilter en opvoerpomp

Stromingspompen
Hierbij moeten we denken aan meer stroming in je aquarium willen hebben. Dit kan je doen door een zwaardere opvoerpomp te plaatsen maar dat is over het algemeen duurder en om dit goed te doen weer moeilijker. Met stromingspompen kan je vrij makkelijk zelf bepalen waar je hoeveel stroming krijgt.

Bij stromingspompen zijn er drie “ondersoorten” namelijk :

  1. De “gewone” stromingspompen
    Hiervoor worden zogenaamde  kleine “opvoerpompen” gebruikt. Deze pompen zijn afhankelijk van de gewenste stroming met en zonder zuignappen verkrijgbaar.Capaciteit: Meestal tussen de  750 en de 1000 liter per uur.
  2. Streamers
    De streamers hebben bijna altijd een grote uitstromers-mond en zuigen het water aan direct rond de pomp aan en hebben het voordeel dat ze veel water verplaatsen maar een kort bereik hebben.
    Ook hier geldt dat er enkel en dubbel gelagerde uitvoeringen van zijn. Let op de enkel gelagerde streamers zijn niet te gebruiken in combinatie met een o.a. wave controle. Tevens zijn er voor deze pompen magneet bevestigingen verkrijgbaar. Het grootste voordeel van deze pompen is toch wel dat ze voor weinig stroom veel water verplaatsen.
  3. Powerheads
    De powerheads lijken veel op de kleine opvoerpompen, maar zijn speciaal aangepast on in het aquarium hun werk als specialisten uit te voeren. Enkele verschillen zijn draaibare uitstromings-mond is,  er kan een diffuser op de powerhead worden, én de aanzuigmond is vaak veel lager dan bij de kleine opvoerpompen.
    De powerheads zijn alleen te gebruiken voor golfslag (wavebox) als deze dubbel gelagerd is. Bij enkel gelagerde powerheads hoor je bij het opstarten telkens een ratelend geluid en zullen mede hierdoor snel slijten en defect raken.

Voor welke aquariumplanten kun je kiezen?

In de meeste aquaria kun je planten vinden vanwege het decoratieve aspect, maar vooral voor het praktische effect. Aquariumplanten hebben namelijk een belangrijke functie in het aquarium. Zo fungeren planten als filter vanwege hun opname van nitraat en fosfaat. Daarnaast kunnen ze fungeren als schuilplaats voor kleine vissen. 

Als je planten in je aquarium wilt plaatsen is het belangrijk dat je bodem in het aquarium de ideale omstandigheden biedt aan de planten. Deze bodem wordt ook wel de voedingsbodem genoemd en heeft voor veel aquariumplanten een toegevoegde waarde. Dit omdat de planten voeding uit de voedingsbodem kunnen halen, maar ook  omdat de planten goed kunnen wortelen. De voedingsbodem kun je het best maken bij het opstarten van je aquarium, omdat deze op dat moment leeg (zonder water) moet zijn.

Soorten planten
Kort samengevat zijn er vier soorten aquariumplanten die je in een aquarium kunt vinden:

  1. Echte waterplanten.
    Voor de echte waterplanten is de eerder genoemde voedingsbodem zeer aangeraden, dit om goed te groeien en gezond te blijven. Voorbeelden van deze aquariumplanten zijn de populaire:

    – Vallisneria
    – Waterpest
    – Hoornblad 

    Qua onderhoud moeten deze planten regelmatig gesnoeid worden. Wat dit betekent verschilt per soort. Bij de ene gaat het om het verwijderen van enkele bladeren en bij de andere om het inkorten (oftewel toppen) Dat wil zeggen de onderkant verwijderen en ongeveer drie kwart van de bovenkant terugplaatsen. Vraag bij aanschaf van de aquariumplanten de winkel om advies zodat je het altijd goed doet. Kies als beginnend aquariaan niet voor te veel verschillende soorten planten om het je zelf niet te lastig te maken. 

    Om je planten gezond te houden is het aan te raden om af en toe iets aan plantenvoeding toe te voegen. Floracell van HS Aqua is daarvoor zeer geschikt. Als je planten niet goed groeien zou dit kunnen liggen aan een tekort van CO2. Dit is te verhelpen met Dennerle Co2 Plantbemesting Starter (speciaal voor net aquariums die net opgestart zijn). 

  2. Moeras planten.
    Ook moerasplanten kun je in je aquarium zetten. Het grote verschil met waterplanten is dat moerasplanten sneller groeien boven het water. Zij worden dan ook vaak boven het water geweekt (emerse). In de aquariumwinkel zie je vaak de moerasplant die net gekweekt is boven water. Als je die in je eigen aquarium onderwater zet, zal je zien dat de plant binnen enkele maanden er anders uitkomt te zien. Dit doordat bladeren onder water er afvallen en nieuwe bladeren ontstaan. Houdt hiermee rekening met je aankopen!

    Voorbeelden van moerasplanten zijn:
    – Braziliaanse Klimop
    – Cryptocorynes
    – Echinodorus soorten

    TIP: Hoe kun je moerasplanten en de echte waterplanten van elkaar onderscheiden?
    Als je ze uit het water haalt, blijft de moerasplant bijna in dezelfde vorm “staan”.  Terwijl de echte waterplant niet blijft staan maar gaat “hangen”.

  3. Epifyten
    Een bijzondere soort plant die zich enkel hecht aan kienhout of aan stenen / grind. Zij halen zuurstof uit het water, maar produceren weinig tot geen zuurstof. Deze planten zijn met name zeer decoratief en geven het aquarium een echte natuurlijk sfeer.

    Voorbeelden zijn:
    – Microsorum
    – Kleine anubia soorten
  4. (Plastic) kunstplanten.
    Vanwege het ontbreken van de filterende functie die echte planten wel hebben heeft het niet onze voorkeur. Maar omdat er veel aquariums zijn met daarin (gedeeltelijk) kunstplanten mag deze niet ontbreken. Aquarianen die hiervoor kiezen kijken met name naar de decoratieve functie, en dat is deels terecht omdat kunstplanten er vaak ook fraai uitzien. In combinatie met echte planten is dit ook te billijken. Het oog wil namens ook wat.
    Wie denk dat de kunstplanten makkelijk(er) zijn in onderhoud zit daarmee mis.  Deze moeten met een regelmaat schoongemaakt worden.  De reden hiervan is dat er vuil, voer en dergelijke tussen gaat zitten én omdat ze gewoon vies worden of bealgen. Naast de bekende en populaire plastic planten worden er ook steeds vaker mossoorten na gemaakt.

 

Aquarium Inrichten

Het inrichten van een aquarium is erg belangrijk. Het is de basis voor het succes van je aquarium en voor het welzijn van je vissen. Voordat je begint met het opstarten van het aquarium moet je natuurlijk eerst even op een rijtje zetten wat je exact met je aquarium voor ogen hebt. Vanuit die basis kun je dan beginnen met het opzetten van het aquarium. Stel je daarom de volgende zeven vragen.

 

Zeven vragen die je moet stellen voor het inrichten van het aquarium.

  1. Wil je een zoetwateraquarium? Of kies je voor een zeewateraquarium?
  2. Wil je een biotoop? (het zo goed mogelijk nabootsen van de natuurlijke omgeving)
  3. Welke vissen wil je gaan houden? (En in welke omgeving, en waterwaarden leven zij? Kunnen de verschillende vissen wel bij elkaar).
  4. Welke bodem wil je zandgrond of grind?
  5. Hoeveel stroming heb je nodig in je aquarium?
  6. Wil je zoveel mogelijk van de pompen, aan- en afvoerslangen, uitstromers enz. onzichtbaar verwerken?
  7. Wat voor een achterwand wil je?

    Keuzes gemaakt? Dan kun je starten met de aanschaf van het aquarium en toebehoren om deze vervolgens in te richten.

    Snelle checklist: Wat heb je nodig om je nieuwe aquarium op te starten?

    Stappenplan aquarium inrichten

    Stap 1. Kies de juiste plek voor het aquarium 
    Je aquarium en toebehoren in huis gehaald? Leuk! Dan kan het beginnen van je aquarium nu echt beginnen. De eerste stap is om een mooie plaats te vinden voor je aquarium. Een aquarium kan je op veel plekken neerzetten maar liever niet op een plek waar te veel zon op het aquarium schijnt. Ook zijn te veel luchtstromen niet ideaal. Zet je aquarium dan ook niet neer naast deuren die vaak open en dichtgaan of bij een raam die vaak open gaat om te luchten.

    Let erop dat een aquarium waterpas moet staan. Heb je een leuk plekje op een tafel voor ogen? Haal de waterpas en controleer of deze helemaal recht staat.

    Stap 2. Het daadwerkelijke inrichten van het aquarium
    Zet het aquarium tijdelijk even op de vloer of op een eettafel waar je de ruimte hebt. Het is nu namelijk tijd om het aquarium in te richten.
    In welke volgorde kun je dat het best doen:

    De achterwand
    Als eerste plaats je je achterwand. Deze achterwanden zijn kant en klaar te koop, maar ook kun je zelf een achterwand maken. Of kiezen voor een poster.

    Installaties
    Plaats de filters, pompen en overige installaties. De volgorde hiervan maakt niet veel uit. Wel is het slim om gelijk de installaties zo te installeren dat je deze zo min mogelijk ziet. Probeer gelijk de installaties, buisjes en andere storende dingen weg te werken. Bijvoorbeeld met een stukje decoratie zodat ze wegvallen tegenover de achterwand.

    (!) Zet nu je aquarium op de juiste plaats. De bodem zorgt voor extra gewicht waardoor je aquarium straks een stuk zwaarder wordt.

    Bodem
    Met de bodem kun je verschillende kanten op. Bijvoorbeeld de keuze tussen zand en steentjes als ondergrond hangt af van je keuze voor de vissen. Voor sommige vissen zijn de harde en hoekige steentjes schadelijk omdat hun schubben / huis er niet tegen kunnen.

    Slim is in ieder geval om te starten met het plaatsen van een plaatje tempex. Deze kun je bij de meeste bouwmarkten / kluswinkels zo afhalen in de dikte naar keuze. Een dikte van 2 centimeter is voldoende om de glazen plaat te beschermen tegen krassen, beschadigingen en zelfs breuken als je de ondergrond van stenen maakt.

    Om te zorgen dat de planten goed groeien is de volgende stap het neerleggen van een voedingsbodem. Hier zit voeding in voor je planten en tevens kunnen de wortels van de planten hierin groeien. Op de voedingsbodem leg je daarna het grind of zand.  De bodem kun je eventueel dus ook gebruiken voor het wegwerken van buisjes e.d.

    Planten
    Tevreden over hoe je aquarium er uit ziet? Zijn de installaties zo veel mogelijk uit het oog? Dan kan het eerste leven in het aquarium.
    Vul het aquarium met een dun laagje water. Met deze hoogte kun je de aquariumplanten het best neerzetten en je je mouwen niet al te veel hoeft op te stropen.

    Decoratie
    Plaats daarna ook je eventuele decoraties voor je eigen vermaak, maar ook als (natuurlijke) schuilplaats voor je vissen.

    Stap 3: Controle fase
    Vul je aquarium met water en zet alle installaties aan om te kijken of alles helemaal goed werkt. Is dat het geval? Dan draait je aquarium en start de testfase.
    Deze fase kan dagen tot weken duren. Belangrijk is om nu regelmatig je aquarium waterwaarden te testen met testtrips. Let erop dat deze in orde én ook stabiel zijn. Daarna kun je de vissen in het aquarium plaatsen.