Wat is een biotoop?

Als je start met een aquarium is het altijd goed om na te denken hoe je deze precies wil inrichten. Het aquarium inrichten als een biotoop is een veel gevolgde strategie. Hierbij probeer je een stukje natuur exact in jouw aquarium na te bootsen. Dit kan door bijvoorbeeld de planten, de vissen, de algen en de inrichting qua van bijvoorbeeld de schuilplaatsen voor de vissen op elkaar af te stemmen. Centraal hierbij de regio.

Populaire biotopen voor je aquarium zijn:

– Afrika
– Australië
– Azië
– Malawimeer
– Tangayikameer
– Victioriameer


Zoek je meer informatie over een specifiek biotoop? Klik dan op één van de bovenstaande links.

Wat is kienhout?

Dit is een houtsoort die je in veel aquaria terug kan vinden. Het hout is vaak al duizenden jaren uit en wordt teruggevonden in veengrond. Het is in het veen perfect bewaard gebleven en helemaal gefossiliseerd. Dit heeft als voordeel dat het hout niet meer kan verteren en het op de bodem blijft liggen, kortom perfect bruikbaar is in het aquarium.

Er zijn meerdere redenen om dit te doen. Allereerst is het hout zeer decoratief. Het geeft het aquarium een natuurlijk effect. Immers in elk grote water kom je wel takken tegen. Een ander decoratief aspect is de mogelijk om verschillende hoogtes aan te brengen. Op het kienhout gaan ook aquariumplanten (Epifyten) groeien waarmee je aquarium ook weer een extra dimensie krijgt.

Ook voor de vissen is het fijn. Kienhout geeft iets af waardoor het water iets troebeler wordt, iets wat vissen fijn vinden. Ook is het kienhout een natuurlijke schuilplaats voor de vissen.

Belangrijk: Voordat je kienhout in het water plaatst moet je deze goed uitkoken in een pan water zodat bacteriën worden gedood. Dit kan je doen door het hout in een pan te laten koken. Is het hout te groot kun je er ook kokend water over heen gooien. Eventueel kan je het de nacht voor het uitkoken het kienhout in de vriezer liggen.

Houdt na het plaatsen van het kienhout de waterwaarden goed in de gaten, al gaat er in de praktijk bijna nooit iets mis.

Kienhout is echte aanrader en kan wel 10 jaar meegaan.

Submerse en emerse aquariumplanten

Aquariumplanten zijn eigenlijk onmisbaar in ieder aquarium. Ze zorgen voor bescherming en zuurstof voor alle vissen en overige dieren in je aquarium. Als je je aquarium gaat inrichten met aquariumplanten kun je kiezen uit twee varianten: Submerse en emerse aquariumplanten. Wat zijn de verschillen tussen deze planten, de voor en nadelen en welke bekende aquariumplanten horen bij welke variant?

Submerse aquariumplanten
Submerse betekent letterlijk ‘ondergedoken’. Kortom deze plant groeit en leeft geheel onder water. Enkel de bloeiende elementen kunnen eventueel boven het watervlakte uitsteken. Deze planten halen hun voeding met name vanuit de bodem met de wortels. Ook kunnen hun bladeren voeding uit het water halen.

Het kweken van submerse planten is lastiger. Daarom wordt vaak er voor gekozen om submerse aquariumplanten op een emerse (bovenwater) geweekt. Dit is voor (thuis)kwekers makkelijker. Zo gaat dit proces veel sneller (2x zo snel) en heb je bijvoorbeeld ook minder verlichting / energie nodig om de planten te groeien. Let op van het kopen van submerse planten die emers geweekt zijn (en je vaak in tuincentra etc kunt vinden), het uiterlijk en de vorm van de plant veranderd zodra je deze in je aquarium plaatst, en de planten onder water komen te staan. Bij sommige soorten veranderd zelfs de kleur zodra deze onder het water komt te staan. Laat je dus goed informeren.

Bekend voorbeelden van submerse waterplanten zijn de Vallisneria en de Aponogeton.

Een makkelijk ezelsbruggetje om het verschil tussen submerse en emerse aquariumplanten uit elkaar te halen is het wordt zelf. Submerse lijkt erg veel op het woord engelse woord ‘submarine’ dat we in Nederland kennen als onderzeeër.

Emerse aquariumplanten
Emerse planten groeien geheel of deels boven het water. De voeding van deze plant komt dat via de wortels en via de CO2 die in de lucht die via de bladeren de plant bereikt.
Liefst 75% van alle verkochte waterplanten zijn emerse waterplanten, die in hun natuurlijke leefomgeving eigenlijk dus vooral boven het water groeien. Emerse aquariumplanten kun je uiteraard ook prima in je aquarium plaatsen.

Bij het plaatsen van nieuwe aquariumplanten is het slim om te zorgen voor extra plantbemesting met CO2 (bijvoorbeeld met het middeltje Dennerle Co2 Plantbemesting Bio 60) of plantenvoeding (met Florocell). Beide biologische hulpmiddeltjes waarmee de aquariumplanten extra helpt.

Lezerstip: Ontstaan van nieuwe vissoorten (podcast)

Een leuke tip van een van de lezers van Aquarium.nl, Erik de Winter. Hij wees op onze deze podcast van radioprogramma Focus. Het wetenschapsprogramma op radio 1 van NTR. In de uitzending van 29 april, die de redactie zelf even gemist had, was biologe Martine Maan aan het woord over het ontstaan van nieuwe vissoorten.  In het aquarium dat staat in een van de gebouwen van de Rijksuniversiteit van Utrecht wordt onderzoek gedaan naar Afrikaanse Cichliden.

Deze vissoort, die we ook veel bij aquarianen tegenkomen, zijn interessant voor onderzoek omdat het Victoriameer waar zij van oorsprong voorkomen nog niet lang bestaat. Dat blijkt geen beletsel te zijn voor een snelle soortontwikkeling van de Cichliden, waarvan er natuurlijk veel van zijn.

De podcast duurt ongeveer een uur en is een aanrader voor de liefhebbers van Cichliden.

Erik bedankt voor de tip! Ook een tip? Stuur een berichtje naar de redactie.

Asiel voor vissen

In het geval je stopt met het aquarium wil je natuurlijk wel dat je vissen op een goede plek terecht komen. Je kunt dan je vissen weggeven aan iemand die je kent van jouw aquariumvereniging (NL of BE), op Marktplaats aanbieden aan andere aquariumhouders of ze naar het asiel brengen! Dat laatste kan namelijk niet alleen voor honden, katten of konijnen. Ook zijn er asiels speciaal voor (goud)vissen die jouw vissen verzorgen tot dat iemand ze overneemt.

Wat zijn de mogelijkheden:

Het vissenasiel
Het vissenasiel verleent opvang voor vissen in nood. En ‘nood’ is breed te interpreteren. Zo kun je er terecht met al je vissen die ’teveel’ zijn. Bijvoorbeeld bij een overlijden, scheidingen, huis ontruimingen of verkeerd gekochte vissen. Ook voor het logeren van vissen tijdens een vakantie, verhuizing of vanwege een woningbrand is het vissenasiel bereikbaar om hulp te bieden.
Deze service is geheel gratis. Indien de vissen opgehaald moeten worden, wordt uitsluitend een vergoeding in rekening gebracht voor de brandstof.

Klik hier voor het regelen voor opvang. Wil je het asiel steunen? Dan kun je ook donateur worden.

De Goudvissenopvang
Ben je in het bezit van goudvissen waar je afstand van wilt doen? Dan is de Goudvissenopvang een goede mogelijkheid. Zij vangen namelijk goudvissen op die een goed leven verdienen maar het niet (meer) kunnen krijgen. Bijvoorbeeld doordat er teveel goudvissen in het aquarium zwemmen en er eigenlijk te weinig plaats is voor hun is.

De opvang wordt gedraaid door vrijwilligers door die in het bezit zijn van een grote vijver en deze beschikbaar stellen. Zelf kun je je hier ook aanmelden als vrijwilliger.

Meer informatie kun je vinden op de website: Goudvissenopvang.

Ken je meer mogelijkheden. Neem dan contact op met de redactie.


Unieke aquariumvissen om te bezoeken Nederlandse openbare aquaria

Vandaag (19 mei 2021) mogen de dierentuinen weer open. En dat betekent ook, voor aquarianen, dat de vissen weer te bezichtigen zijn hun aquaria. En daar blijken ook een aantal bijzondere vissen tussen te zitten. Zo blijkt uit een analyse van Bungalowparkoverzicht naar de bewoners van ruim 300 dierentuinen en aquaria in Europa die zijn aangesloten bij de European Association of Zoos and Aquaria, oftewel EAZA.

Zo zijn er in de Nederlandse dierentuinen 48 vissoorten te zien, die je verder in geen andere dierentuin in Europa tegenkomt. Onderstaande staan de vissen vermeld (ingedeeld per dierentuin waar de vissen te zien zijn).

Diergaarde Blijdorp in Rotterdam
Zo zwemmen o.a. de volgende vissen in het ‘Oceanium’.

  • Gevlekte rog
  • De Kleine Koornaarvis
  • Mulloidichthys martinic
  • Schaapskop Zeebrasem
  • De bijlhorsmakreel
  • Cortez doktersvis
  • Zonnestraal Juffer
  • Anisotremus surinamensis
  • Zwartzadel Vijlvis
  • Gele engelvis
  • Nassautandbaars
  • Aldabra Dwergbaars
  • Tienponder
  • Kyphosus sectator
  • Chromis enchrysura
  • Microspathodon dorsalis
  • Binnensnoek

Ouwehands Dierenpark (Rhenen)

  • Zwarte / Rouw Tetra
  • Ehrhardt’s pantsermeerval

Wildlands Adventure Zoo (Emmen)

  • Pracht Barbeel
  • Oreochromis macrochir
  • Australische grootoogbaars
  • Gambusia sexradiata
  • Scolopsis lineata
  • Atoll Butterflyfish
  • Witbaard Dwerglipvis

Burgers Zoo (Arnhem)

  • Japanse bakerhaai
  • Corydoras longipinnis
  • Plectorhinchus obscuru
  • Labeobarbus aeneus
  • Pterocaesio digramma
  • Priacanthus hamrur
  • Gestreepte lipvis
  • Maanfuselier
  • Amblygobius buanensis
  • Achtstreep Lipvis
  • Geelstaart koningsvis
  • Anampses twistii
  • Blauwoog Cichlide
  • Poecilia orri

Artis (Amsterdam) – Let op! Niet te bezoeken voor enkele jaren gesloten vanwege een renovatie
  • Halfsnavelbekje
  • Geblokte Zeebaars
  • Naaldmeerval “Zweepstaart”
  • Surinaamse Pantsermeerval
  • Corydoras coppenamensis
  • Mccoskeri’s Lipvis
  • Panaqolus maccus
  • Corydoras aff. breei

De belangrijkste waterwaarden

Voor de optimale conditie van het aquarium. Is het belangrijk om regelmatig de waterwaarden te meten. Maar als beginner is het best lastig om alle termen die je op een teststrip kunt aflezen te begrijpen. Ben je op zoek naar een teststrip? De teststrips van HS Aqua zijn perfect.

De belangrijkste waarden:

De PH waarde
Via deze waarde kun je de zuurtegraad aflezen van het water. Voor een startersaquarium / gezelschapsaquarium is de ideale waarde 6,8 (tot maximaal 7,5). Ligt de waarde lager dan 6,8 is het aquarium te zuur. Hoger dan 7,5 is het water basisch. Algen groeien erg goed tussen de 7,5 en 8,5 PH.
Je kunt de PH waarde verlagen door CO2 aan het water toe te voegen of door een middel als Tetra pH/kH-minus te gebruiken.
Voor het verhogen van de PH waarde is er HS AQUA – PH Plus.

De GH waarde
De hardheid van het water wordt uitgedrukt in GH. GH komt tot stand door calcium en magnesium.
Voor een aquarium ligt de ideale GH waarde tussen de 6 en de 12, afhankelijk van de vissoorten die je houdt.

  • Zeer zacht water: 0 tot 4 GH
  • Zacht water: 4 tot 8 GH
  • Middelhard water: 8 tot 12 GH
  • Hard Water: 12-30 GH
  • Zeer Hard Water: 30 GH en hoger

Om de GH waarde te verlagen kun je afgekoeld gekookt water in het aquarium toevoegen. Ook regenwater is een optie, maar dat moet je dan eerst filteren.
Wil je de GH waarde verhogen? Kies dan voor een middeltje als HS Aqua GH Plus.
Let op: Als je de GH waarde wilt veranderen, doe dit dan stap voor stap. Te abrupte veranderingen van de GH waarde zien moeilijk voor vissen te behappen en kunnen leiden tot ziekte of zelfs de dood van je vissen.

De KH waarde
De KH waarde wordt ook wel carbonaathardheid genoemd. Een waarde die ontstaat uit de verbinding van calcium en magnesium met koolzuur. Voor de meeste vissen ligt de ideale waarde tussen de 5 a 10 KH. Voor Cichliden ligt deze waarde iets hoger: tussen de 7 en 11 KH. Bij vissoorten die oorspronkelijk uit het Tanganyikameer afkomstig zijn, ligt de waarde met 12 tot 18 KH nog een stukje hoger.

Hoe kun je deze waarde aanpassen? Zowel om te verhogen als te verlagen bestaan er verschillende middeltjes. Voor het verlagen kun je turf toevoegen aan je aquariumfilter. Om je KH waarde te verhogen kun je denken aan: HS Aqua KH Plus.

NO2-waarde (nitriet)
De hoeveelheid Nitriet wordt gemeten in mg/l. De ideale waarde in je aquarium is als de hoeveel nitriet ligt onder 0,3 mg/l, maximaal 0,5 mg/l.
Zit je hier boven ontstaat er er een waterwaarde die zeer slecht is voor je vis en zal resulteren in de dood van de vissen.

Nitriet is afkomstig uit de uitwerpselen van je aquariumvissen. Idealiter wordt dit gezuiverd en omgezet door je aquariumfilter in nitraat, dat wordt opgenomen door je aquariumplanten. Bij nieuwe aquaria kan het zijn dat het aquariumfilter nog niet optimaal werkt, waardoor de nitrietwaarde oploopt.

De beste manier om minder nitriet in je aquarium te hebben, is door het water te verversen. Ook moet je dode organismen (overleden vissen en planten) en te veel voer verwijderen uit het aquarium.

NO3-waarde (nitraat)
De hoeveelheid nitraat is een belangrijke waarde waarvan je het functioneren van je aquarium als geheel kan aflezen. Het gaat namelijk om de verwerking van schadelijke afvalstoffen (te veel voer, dode bladeren planten etc.) door o.a. goede bacteriën in je aquarium. Nitraat is de laatste stap in de afbraak van afvalstoffen en is voeding voor de aquariumplanten. Bij te weinig nitraat stoppen je planten met groeien (kunnen sterven) en zul je te maken krijgen met algvorming.

HS Aqua heeft voor het verhogen en verlagen van nitraat de volgende middelen: HS Aqua Balance NO3 Plus (voor het verhogen) en HS Aqua Balance (voor het verlagen).
Het verhogen van nitraat kan periodiek nodig zijn, als je veel aquariumplanten in je aquarium hebt staan.

CL-waarde
In het Nederlandse leidingwater wordt een beetje chloor toegevoegd om het water te desinfecteren. Niet schadelijk voor de mens, maar wel voor aquariumvissen. Chloor mag dan ook niet voorkomen in het aquarium (max 0,02mg/l). Oplossing is het gebruik van Tetra AquaSave waarmee schadelijk stoffen uit het leidingwater worden verwijderd.

Hoe weet je dat je je vissen niet te veel voeding geeft?

Te veel voer voor je vissen is niet goed! Immers alle voeding dat niet door je vissen wordt opgegeten blijft in het aquarium liggen en geeft vervuiling. Dit kan invloed hebben op de waardes van je water (bijvoorbeeld Nitraat) waardoor vissen sneller ziek worden en er algvorming kan ontstaan.
Ondanks dat het lastig is om aan te geven hoeveel voeding je vissen exact nodig hebben, wordt de volgende stelling vaak aangehouden:

Geef net zoveel voeding, als je vissen in twee minuten kunnen opeten. Hiermee krijgen jouw vissen voldoende eten binnen.

Tip: Voer de vissen altijd met het voer uit de hand. Zo kan je nooit uitschieten met een potje voeding.

Populaire aquariumvissen: Neon Tetra

De keuze voor het houden van de Neon Tetra (Paracheirodon innesi) is een logische voor startende eigenaren van een aquarium. Deze vis is namelijk een van de meest makkelijke vissen om in een (zoetwater) tropisch aquarium te houden. Daarnaast zien deze visjes er spectaculair uit met hun mooie kleuren! De vissen zijn eenvoudig verkrijgbaar; bij elke lokale aquariumwinkel zal je deze vissen kunnen vinden.

De ideale vis voor het gezelschapsaquarium
Wie een gezelschapsaquarium wil hebben (een aquarium met verschillende vissoorten) komt al snel bij de NeonTetra uit. Ze leven vreedzaam en kunnen met andere vissen prima overweg. Daarbij zwemmen Neon Tetra’s voornamelijk in de middelste waterlagen, ruime genoeg dus ook in het aquarium voor andere vissoorten die op andere hoogtes zwemmen.

Hoeveel Neon Tetra’s in je aquarium
De Neon Tetra is een scholenvis. Dit betekent dat je de vis met meerdere exemplaren moet houden. Als minimum te houden aantal wordt vaak 5 stuks genoemd, passend bij hun natuurlijke gedrag en daarmee ook geschikt voor een Nano aquarium. Ideaal is echter 10 a 15 vissen. Je kunt aanhouden: 1 Neon Tetra per 10 liter.
Leuk is dat de vissen elkaar zullen opzoeken en als een schooltje door je aquarium gaan zwemmen . Met de prachtige kleuren die deze vissen hebben, is dat een ware attractie.

Voeding
De Neon Tetra is een makkelijke eter. Je kunt zowel kiezen voor droogvoer, diepvriesvoer of levend voer. Zoals voor alle alle vissen geldt, geef niet te veel voeding.

Ideale omstandigheden in het aquarium
In welke omstandigheden voelt de Neon Tetra zich het meest thuis:

  • Temperatuur: Tussen de 21 en 27 graden
  • PH: Tussen de 6 en 7
  • GH: De waterhardheid van het water moet zacht zijn –> 1 tot 8 GH
  • Lengte aquarium: De ideale lengte van het aquarium is 80 centimeter lang.

Hoe oud worden Neon Tetra?
Neon Tetra kunnen in gevangenschap rond de 10 jaar oud worden.

Annie MG Schmidt’s versje / liedje over het aquarium

De bekende schrijfster Annie MG Schmidt heeft ook een liedje / versje geschreven waarin het aquarium een grote rol speelde; Meester van Zoeten. Meester van Zoeten hield blijkbaar zoveel visen, dat hij deze echt niet kon missen. Erg grappige tekst en misschien schuilt er wel een stukje van Zoeten in al van ons.

En ook uitgevoerd door de Nederlandse muziekband VOF de Kunst. Voor de liefhebber:

Tekst:

Meester Van Zoeten
waste zijn voeten
zaterdags in het aquarium.
Onder het poedelen
zat hij te joedelen
’t liedje van hum-tiedelum-tiedelum!

Had hij geen tobbe
om zich te schrobben?
Had hij geen badkamer, had hij geen kom?
Zeker, dat had ie.
Wel, waarom zat ie
in dat aquarium dan, waarom?

Hij kan zijn vissen
geen ogenblik missen!
Meester Van Zoeten is dol op zijn vis.
Iedere zaterdag,
is het zoet-waterdag,
je moest eens weten, hoe enig dat is!

‘k Kan me vergissen,
maar raken die vissen
soms niet een tikkeltje uit hun hum?
’t Zal toch wel moeten,
als meester Van Zoeten
altijd daar zit in ’t aquarium!

Mocht je ‘m ontmoeten,
doe hem de groeten,
zaterdags in zijn aquarium.
Onder het wassen
en onder het plassen
zingt hij van hum-tiedelum-tiedelum.